Informatie voor scholen

Als intern begeleider of leerkracht herken je het waarschijnlijk: het is niet altijd haalbaar om álle meer- en hoogbegaafde leerlingen structureel te voorzien van passende leerstof, instructie en feedback. Tegelijkertijd hebben ook deze leerlingen er recht op om dagelijks te leren, te oefenen en zich te ontwikkelen binnen hun eigen zone van naaste ontwikkeling.

PHI LAB biedt hierin een gerichte aanvulling. Leerlingen werken wekelijks drie uur in een vaste peergroup aan verrijkende opdrachten op niveau. Onderzoek laat zien dat een dergelijke setting leerlingen helpt om de rest van de week beter aan te sluiten bij het reguliere onderwijs.

Binnen PHI LAB worden leerlingen uitgedaagd om hun denkvermogen ten volle te benutten. Zij leren van en met elkaar, oefenen met doorzetten wanneer het moeilijk wordt en ontwikkelen vaardigheden zoals hulp vragen, reflecteren en het aangaan van cognitieve uitdaging.

Wanneer verwijs je een leerling naar PHI LAB?

PHI LAB kan passend zijn wanneer je als school signaleert dat een leerling meer nodig heeft dan binnen de reguliere setting geboden kan worden.

Denk bijvoorbeeld aan leerlingen die:

• structureel snel door de leerstof gaan
• zich vervelen of afhaken tijdens instructie of verwerking
• behoefte hebben aan meer diepgang en complexiteit
• moeite hebben met doorzetten wanneer iets niet direct lukt
• perfectionistisch zijn of juist onderpresteren
• weinig aansluiting ervaren bij klasgenoten in denken en interesse

Ook leerlingen die ogenschijnlijk “goed meedraaien”, maar waarbij je het gevoel hebt dat zij onder hun niveau functioneren, kunnen baat hebben bij een aanvullend aanbod zoals PHI LAB.

Herkenning en ontwikkeling

Voor veel leerlingen is het ontmoeten van ontwikkelingsgelijken essentieel. Herkenning in de ander draagt bij aan het versterken van zelfvertrouwen en identiteitsontwikkeling.

Daarom is binnen PHI LAB structureel ruimte voor psycho-educatie. Leerlingen ontdekken dat meer- en hoogbegaafdheid zich op verschillende manieren uit en ervaren dat zij niet de enigen zijn die denken en leren zoals zij doen.

Werken aan persoonlijke leerdoelen
Iedere leerling kiest haar/zijn eigen leerdoel voor de komende periode.

Hieronder een selectie voor het idee:

• Perfectionisme loslaten— "ik durf iets in te leveren dat nog niet af of niet perfect is." Bij kinderen die gewend zijn dat alles meteen goed gaat, is dit vaak een grotere drempel dan bij andere leerlingen. "Omgaan met fouten" raakt eraan, maar perfectionisme verdient een eigen plek.
• De leerkuil opzoeken / uit je comfortzone stappen— bewust kiezen voor iets wat (nog) niet vanzelf gaat. Veel hoogbegaafde leerlingen vermijden onbewust uitdaging omdat ze niet gewend zijn aan moeite moeten doen. Dit is iets anders dan "doorzetten als het moeilijk is" — het gaat erom dat ze actief de moeilijkheid opzoeken.
• Faalangst en risico durven nemen— de stap zetten om iets te proberen waarvan je niet zeker weet of het lukt. Ook hardop zeggen "ik weet het niet" of een gok wagen.
• Je denkproces laten zien / 'show your thinking'— hoogbegaafde leerlingen springen vaak naar het antwoord. Leren om stappen op te schrijven, hardop te denken, of uit te leggen hoe ze tot iets kwamen, is voor hen een echte vaardigheid (en helpt ook bij metacognitie en samenwerken).

Verlenging naar de klas

PHI LAB geeft gericht ‘schoolwerk’ mee: opdrachten die aansluiten bij het niveau en de leerdoelen van de leerling en die op school kunnen worden uitgevoerd.

De instructie en feedback vinden plaats binnen PHI LAB.
Op deze manier wordt het effect van de plusklas verspreid over de rest van de schoolweek en wordt de transfer naar de klas versterkt.

Samenwerking met school

PHI LAB ziet zichzelf als een aanvulling op het reguliere onderwijs, niet als vervanging.

We hechten waarde aan afstemming met school, zodat de leerling optimaal ondersteund wordt. Door middel van verslaglegging en (indien gewenst) contactmomenten met ib’er of leerkracht, zorgen we voor een heldere lijn tussen PHI LAB en de klas.

Wat levert deelname op in de klas?

De effecten van deelname aan PHI LAB zijn niet alleen zichtbaar binnen de plusklas, maar juist ook in de reguliere schoolsetting.

Scholen signaleren onder andere:

• meer betrokkenheid bij het eigen leerproces
• een positievere houding ten opzichte van uitdaging en inspanning
• groei in doorzettingsvermogen wanneer iets niet direct lukt
• meer bereidheid om hulp te vragen en feedback te verwerken
• beter ontwikkelde denk- en reflectievaardigheden
• toename in zelfvertrouwen en taakgericht gedrag
  

Doordat leerlingen binnen PHI LAB oefenen met denken, volhouden en reflecteren, nemen zij deze vaardigheden mee naar de klas. Dit draagt bij aan een actievere en meer zelfstandige leerhouding.

Transfer naar de dagelijkse lespraktijk

Door het meegeven van passende opdrachten en het expliciet werken aan leerdoelen, wordt de verbinding tussen PHI LAB en de klas versterkt.

Leerlingen passen strategieën toe die zij in de plusklas hebben geoefend, zoals:

• eerst zelf verschillende oplossingsrichtingen verkennen
• fouten zien als onderdeel van het leerproces
• het verwoorden van hun denkstappen
• het stellen van gerichte vragen

Hierdoor ontstaat er meer continuïteit in leren en wordt de ontwikkeling van de leerling zichtbaar in beide contexten.

Een gedeelde verantwoordelijkheid

De grootste impact ontstaat wanneer school en PHI LAB elkaar versterken. Door inzicht te delen in leerdoelen en ontwikkeling, werken we gezamenlijk aan een leeromgeving waarin de leerling zich optimaal kan ontwikkelen.

Financiering

Deelname aan PHI LAB vindt in de meeste gevallen plaats op basis van cofinanciering, waarbij ouders en school ieder een deel van de kosten dragen.

Een blok van vijftien weken (circa een half schooljaar) kost de school bij cofinanciering €615. In sommige gevallen kiezen scholen ervoor om de volledige kosten te vergoeden.

We denken graag mee over passende oplossingen, afhankelijk van de situatie en mogelijkheden binnen de school.

Voorbeelden en inkijk in de praktijk

Op de website zijn verschillende voorbeelden van de werkwijze van PHI LAB te vinden. Daarnaast geven het YouTube-kanaal en Instagram en Facebook een inkijk in de lessen en activiteiten.

Hiermee krijgt u een concreet beeld van hoe leerlingen werken, denken en zich ontwikkelen binnen PHI LAB.